Denk ook eens aan de “Klimmers”.

clematis
Clematis viticella: Flowers
Clematis viticella: Flowers (Photo credit: Wikipedia)

Echte klimplanten
Echte klimplanten zijn soorten die allerlei typen hechtranken ontwikkelen waarmee ze zich aan van alles kunnen verankeren.

Bladranken, takranken of hechtwortels
Er zijn klimplanten die blad- of takranken ontwikkelen, andere doen dat met hechtwortels. Hechtende ranken hebben bijvoorbeeld Clematis, de passiebloemen (Passiflora) en de druif. Hechtwortels vindt u bij klimop (Hedera), de trompetklimmer (Campsis) en ook de klimhortensia (Hydrangea anomala subsp. petiolaris) heeft ze, net zoals wilde wingerd (Parthenocissus). Deze klimplanten hebben alleen een hechtvlak nodig en breiden zich daarop uit.

Positie klimplanten
Bij klimplanten zoals klimop (Hedera) en wilde wingerd (Parthenocissus) is het van belang dat deze zich niet hinderlijk ontwikkelen op plekken waar u ze liever niet ziet, zoals op schilderwerk, in en onder goten. Het is een fabeltje dat deze klimplanten muren vernielen, wel is het zo dat ze al los zittende delen van bijvoorbeeld een gepleisterde muur verder kunnen lostrekken. Dus houd ze in toom en leid ze naar de plekken waar u ze wel wilt hebben.
Resten verwijderen
Als klimop en dergelijke van muren wordt losgetrokken, blijven er altijd resten van de hechtwortels achter. Een snelle methode om die te verwijderen, is ze met een gasbrander verkolen waarna ze heel eenvoudig af te borstelen zijn.

Bosrank (Clematis)
Groot- of kleinbloemig: het zijn prachtige tuinplanten die een groot deel van de zomer bloeien. Het geslacht Clematis is groot: over de gehele wereld komen circa 500 soorten voor, voornamelijk op het noordelijk halfrond.

Clematis 'Fond Memories'
Clematis ‘Fond Memories’

Grootbloemige Clematis
Omdat grootbloemige Clematissen behoorlijk opvallen tijdens de bloei, is het niet alleen van belang om bij aanschaf rekening te houden met de kleur, maar ook met de periode waarin ze bloeien. De laatbloeiende zijn aantrekkelijk omdat ze kleur geven aan de nazomertuin, een periode waarin extra fleur welkom is.
Kleur mei/juni juni/juli juli/september
Wit: ‘Miss Bateman’ ‘Mme Le Coultre’ ‘Jackmanii Alba’
Roze: ‘Pink Fantasy’ ‘Nelly Moser'(gestreept) ‘Hagley Hybrid’
Rood: ‘Niobe’ ‘Rouge Cardinal’ ‘Ville de Lyon
Lichtblauw: ‘Lasurstern’ ‘Mrs.Cholmondeley’ ‘Lawsoniana’
Paarsblauw: ‘The President’ ‘Jackmanii’ ‘Gipsy Queen’
Kleinbloemige Clematis
Tot de vroegst bloeiende (april) behoort de zachtblauwe Clematis alpina, met cultivars in donkerblauw (‘Francis Rivis’), roze (‘Willy’), rozerood (‘Ruby’) of wit (‘White Moth’). Mooie cultivars zijn er ook bij Clematis macropetala, vooral in pasteltinten; blauw (‘Blue Bird’) en roze (‘Rosy O’Grady’). Een matiggroeiende is Clematis viticella .

Clematis viticella 'Purpurea Plena Elegans'
Clematis viticella ‘Purpurea Plena Elegans’

Van de geelbloeiende Clematis tangutica zijn ‘Aureolin’ en ‘Golden Harvest’ aantrekkelijk, evenals de kruising ‘Helios’. Een lichte plek geeft veel bloemen. De bekendste sterkgroeiende is Clematis montana var. rubens die in mei schuil gaat onder de roze bloempjes. Een lelijke schuur wordt zo een prachtig object. Er zijn vele cultivars, waarbij ‘Tetrarose’ en ‘Mayleen’ gelden als de besten met roze bloemen.

Bijzondere Clematissen
Ook een gevuldbloemige Clematis is apart, zoals ‘Multi Blue’ met z’n spitse bloemdekbladen. Bijzonder is de groenblijvende Clematis armandii. Deze is het meest winterhard, maar alleen op een beschutte plek. Het blad is glanzend groen en de bloemen steken daar mooi tegen af in april-mei. Ze geuren heerlijk en zijn wit (‘Snowdrift’) of iets roze (‘Apple Blossom’).

Slingerplanten
Slingerplanten vormen zoekende ranken die zich vervolgens om een geschikte steun winden – zoals stammen en takken van andere planten – en zich zo verankeren.

Eigenschappen
Sterk verhoutende soorten zoals de boomwurger (Celastrus) en de blauweregen (Wisteria) kunnen door hun diktegroei de sapstromen in de omwonden stam of tak van hun gastheer soms afknellen. Van blauweregen is bekend dat deze soms regenpijpen kapot knijpt als hij zich daar omheen slingert.

Leiheesters
Van de heesters die lange, slappe takken hebben, is een aantal geschikt als leiplant. Alle leipheesters moeten stevig worden aangebonden omdat ze geen klimorganen hebben. Ze laten zich het beste toepassen tegen een muur of schutting.

Jasminum nudiflorum
Jasminum nudiflorum

Winterjasmijn
Eén van de bekendste leiheesters is winterjasmijn, Jasminum nudiflorum. Bloeit vanaf eind november tot in maart, onderbroken door eventuele vorstperioden. Als de leiheester erg groot wordt kunnen de oudste takken helemaal worden weggesnoeid.

Andere leiheesters
Een oude bekende leiheester is de Cotoneaster horizontalis, die vooral sierwaarde heeft door z’n oranjerode besjes. Eveneens vanwege de bessen kan vuurdoorn (Pyracantha) worden aangeplant en geleid. De oranjegele ‘Golden Charmer’ is een aanrader, evenals ‘Orange Charmer’ met grote kleurrijke bessen.
Wie van zachtblauw houdt kan voor Amerikaanse sering (Ceanothus) kiezen, bloeit in mei-juni. Ook de witte Japanse dwergkwee, Chaenomeles japonica ‘Alba’ is mooi als leiheester, heel apart. Van kardinaalshoed komt de bladhoudende soort Euonymus fortunei als wintergroene leiheester in aanmerking. Het blad is goud- of zilverbont. Grootbladig: ‘Sunshine’ (goudbont), ‘Emerald Gaiety’ (zilverbont); kleinbladig: ‘Emerald ’n Gold’ (goudbont), ‘Variegatus’ (wit, ’s winters rood aangelopen).

De Dwergmispel Cotoneaster horizontalis
De Dwergmispel Cotoneaster horizontalis

Klimroos
Nog een voorbeeld van een leiheester is de klimroos die beter leiroos zou kunnen heten. Rozen haken zich wel enigszins met hun stekels aan oneffenheden vast, maar echt klimmen doen ze niet, ze maken alleen extreem lange scheuten die kunnen worden geleid en vastgebonden op plekken waar u dat wilt.

Klimmende vaste planten
Bij de Clematissen is een aantal dat zich gedraagt als vaste plant. Ze klimmen matig en bloeien vrij laat omdat ze eerst vanuit de grond scheuten moeten ontwikkelen.

Voor ons klimaat is één passiebloem geschikt, Passiflora caerulea. Op een beschutte en zonnige plek kan ook de ivoorwitte ‘Constance Elliott‘ buiten groeien. Een echte vaste plant is Europese hop, Humulus lupulus. De vrouwelijke planten dragen prachtige hopbellen, maar daardoor bestaat wel de kans dat ze zich uitzaaien. Dat is niet het geval bij de geelbladige vorm ‘Aureus’, een mooie vaste bladplant met veel groeikracht. Aantrekkelijk vanwege z’n roze, rode of witte bloemen is Lathyrus latifolius. Helaas geuren ze niet. Deze vaste plant wordt niet hoger dan 1,5 m.